|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
Zakłady Przemysłu Odzieżowego „Cora”, powołane w 1948 roku jako „Warszawskie Zakłady Przemysłu Odzieżowego im. Obrońców Pokoju”, rozpoczęły działalność w nowoczesnym kompleksie przy ulicy Terespolskiej 4 na warszawskim Grochowie. Już 22 lipca 1949 roku w wielkich, zaprojektowanych w stylu „okrętowym” halach ruszyła produkcja – na trzech zmianach pracowało ponad 3 200 „igiełek”, czyli szwaczek, a roczna wydajność sięgała blisko pół miliona sztuk ubrań. Tworzono garnitury, płaszcze, kurtki, mundury, stroje dziecięce, robocze, a nawet kostiumy filmowe – które eksportowano zarówno do krajów bloku wschodniego, jak i Zachodniej Europy.
Okres transformacji wizerunkowej nastąpił w 1967 roku pod kierownictwem Józefa Syroki – wtedy to fabrykę przemianowano na „Cora” i przyjęto nowe logo, stylizowaną Syrenkę. Już cztery lata później pod względem eksportu zajmowała pierwsze miejsce w branży tekstylnej. Współpraca z czołowymi projektantami – Barbarą Hoff i Grażyną Hase – zaowocowała pojawieniem się kolekcji w prestiżowych warszawskich domach towarowych, takich jak CDT, co dodatkowo ugruntowało rolę Cory jako marki aspirującej do stylu i jakości zbliżonej do najlepszego na świecie.
Przełom lat 60. i 70. oraz dekada 70. to prawdziwy „złoty wiek” Cory. Fabryka dynamicznie się rozwijała: powstały filie w Krasnymstawie (1972), Zamościu (1975), Garwolinie (1976) oraz Lublinie i Świdniku (1978). Zakład dysponował licznymi udogodnieniami socjalnymi – stołówką, żłobkiem, ambulatorium, a nawet własnym Domem Kultury „Włókniarz”, w którym występowały zarówno zespoły operetkowe, jak i bigbitowe. Pracownicy mieli też dostęp do ośrodków wypoczynkowych nad Wisłą, w górach i nad morzem.
Jednak już w latach 90., wraz z transformacją gospodarczą, zakłady Cory zaczęły chylić się ku upadkowi. Próby prywatyzacji nie powiodły się, firma zaciągnęła pożyczki w wysokości około 20 mln zł, a mimo to utrzymywała portfel zamówień aż do końca 2001 roku. W 2000 r. powstały spółki ratunkowe – Mazowiecki Dom Handlowy „Cora” oraz „Cora New”, które zatrudniły część byłych pracowników. Niestety, wobec braku zdecydowanego porozumienia z wierzycielami, w listopadzie 2001 roku ogłoszono upadłość zakładów i rozpoczęto proces likwidacji.
W 2006 roku teren fabryki został zakupiony przez dewelopera Strus Development, który rozebrał hale, a w 2010 roku usunął także pawilon handlowy – na miejscu Cory powstało nowoczesne osiedle mieszkaniowe, które zachowało historyczną nazwę: Osiedle Cora. Dzisiaj fragmenty dawnej architektury – frontowe wejście, mozaiki, koliste okna i zegar – przypominają o tętniącym tu niegdyś życiu przemysłowym i kulturalnym.
Dziś Cora to już nie tylko historia zakończona upadkiem, ale również opowieść o niezwykłym przedsiębiorstwie, które w czasach PRL-u połączyło zręczne zarządzanie z wizją mody i eksportu, stworzyło mocną markę, zapewniło pracę tysiącom osób i wpisało się na stałe w architektoniczny i społeczny krajobraz Warszawy.
Obie fotografie | Narodowe Archiwum Cyfrowe
- Pokaz kolekcji wiosennej Zakładów Przemysłu Odzieżowego „Cora” w Warszawie
- Przygotowania do konkursu w Berlinie w Zakładach Przemysłu Odzieżowego „Cora” w Warszawie
Dziękujemy za odwiedziny, przeczytanie artykułu i zainteresowanie historią polskich firm oraz rodzimej myśli technicznej. Staramy się w przystępny sposób przypominać o zapomnianych markach, produktach i ludziach, którzy za nimi stoją. Zachęcamy do śledzenia kolejnych materiałów i dzielenia się nimi – każda forma wsparcia pomaga nam rozwijać ten projekt.