|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
Polkolor, znany formalnie jako Zakłady Kineskopowe Unitra‑Polkolor, to jedna z najważniejszych fabryk w dziejach Piaseczna i symbol przemysłowego rozkwitu epoki Gierka, której historia sięga roku 1976. Wzniesiony na około 38‑hektarowym terenie przy ulicy Okulickiego, zakład powstał dzięki współpracy z amerykańskimi koncernami Corning Glass Works oraz RCA, co pozwoliło wdrożyć nowoczesną technologię wytwarzania kineskopów do telewizji kolorowej. Już od pierwszych etapów budowy technologia prefabrykowana i zatrudnienie około 1300 osób świadczyły o skali przedsięwzięcia.
Uroczyste rozpoczęcie produkcji w 1979 roku połączono z wizytą ówczesnego I sekretarza partii Edwarda Gierka, który podkreślał znaczenie fabryki dla rozwoju północnej części Piaseczna. W latach 80. polska produkcja kineskopów zyskała międzynarodowy rozgłos – w 1987 roku zakłady odwiedził ówczesny wiceprezydent USA George H. W. Bush, co świadczyło o niebagatelnym prestiżu zakładu.
Unikalnym elementem kompleksu był piec hutniczy z charakterystycznymi „robertsonami” – rurami odparowującymi wodę z wanien szklarskich – które stały się swoistą wizytówką zakładu. Polkolor szybko dynamicznie się rozwijał: posiadał własną hutę szkła kineskopowego, zatrudniał ponad 5000 pracowników i osiągnął jeden z najwyższych w Polsce poziomów czystości i jakości produkcji.
W 1991 roku, w wyniku transformacji własnościowej, powstała spółka joint venture Thomson Polkolor. Francuski Thomson Consumer Electronics objął większość udziałów, przejmując stery nad zakładem. W kolejnych latach firma zmieniała nazwę – Thomson Multimedia Polska, Thomson Displays Polska, a obecnie funkcjonuje jako TDP Sp. z o.o. W 2005 roku Thomson sprzedał dział kineskopowy indyjskiej grupie Videocon, która kontynuowała produkcję do 2009 roku, jednak już w początkach XXI wieku fabryka zaczęła notować spadki rentowności z uwagi na rosnącą popularność ekranów płaskich.
Po zakończeniu produkcji linie technologiczne zostały zdemontowane i wywiezione do Chin, a tereny fabryczne zostały wynajmowane przez TDP Park Przemysłowy – mieściło się tam nawet 250 firm różnej wielkości. W 2021 roku obiekty zostały sprzedane firmie HiPark Piaseczno, zapewne z amerykańskim kapitałem, która wraz ze starostwem powiatowym rozpoczęła stopniową rozbiórkę infrastruktury – m.in. wysadzano kominy i silosy fabryczne przy użyciu materiałów wybuchowych.
Mimo to zachowano wiele pamiątek po Polkolorze – szafy sterownicze, plany, zdjęcia trafiły do Muzeum Piaseczna dzięki współpracy ze starostwem i Towarzystwem Kolei Wąskotorowej. Dziś wspomnienia mieszkańców są pełne nostalgii – zakład był miejscem pracy dla wielu, a jego obecność w pejzażu Piaseczna kształtowała społeczność miejscową przez wiele lat.
Historia Polkoloru to opowieść o narodzinach polskiego przemysłu elektronicznego, o imponującej współpracy międzynarodowej, ale też o transformacji i końcu ery kineskopów. To symbol gospodarczych ambicji, które rozwijały się, a potem zgasły razem z technologiczną rewolucją.
Obie fotografie | Narodowe Archiwum Cyfrowe
- Zakłady Kineskopowe „Unitra-Polkolor” w Piasecznie
- Zakłady Kineskopowe „Unitra-Polkolor” w Piasecznie
Dziękujemy za odwiedziny, przeczytanie artykułu i zainteresowanie historią polskich firm oraz rodzimej myśli technicznej. Staramy się w przystępny sposób przypominać o zapomnianych markach, produktach i ludziach, którzy za nimi stoją. Zachęcamy do śledzenia kolejnych materiałów i dzielenia się nimi – każda forma wsparcia pomaga nam rozwijać ten projekt.