Tu narodziły się pierwsze polskie komputery

Getting your Trinity Audio player ready…

Wrocławskie Zakłady Elektroniczne ELWRO — to jedno z najważniejszych w historii polskiej informatyki przedsiębiorstw. Działało we Wrocławiu od 1959 do początku lat 90. XX wieku i bywa określane jako miejsce narodzin pierwszych polskich komputerów.

Początki ELWRO sięgają 6 lutego 1959 roku — zakład powstał pierwotnie pod nazwą T-21 i miał produkować odbiorniki telewizyjne, bo we Wrocławiu planowano budowę ośrodka telewizyjnego. W praktyce jednak zakład nie wypuścił żadnego telewizora — zamiast tego specjaliści z ELWRO ukierunkowali się na elektronikę cyfrową.

Już na początku lat 60. ELWRO opracowało pierwsze polskie komputery: badawczy model Odra 1001, a następnie wersje seryjne takie jak Odra 1003. W kolejnych latach powstawały kolejne generacje — m.in. seria Odra 1204, a potem seria 1300, z takimi modelami jak Odra 1305. Komputery te były używane w instytucjach naukowych, administracji, przemyśle, a także eksportowane — dzięki czemu ELWRO było w swoim czasie jednym z czołowych producentów komputerów w bloku państw socjalistycznych.

Ale ELWRO to nie tylko wielkie maszyny. Zakład produkował również kalkulatory biurowe (jak pierwszy polski kalkulator Elwro 105LN), urządzenia dla automatyki, a później – prostsze komputery mikro-, z myślą o edukacji. W latach 80. zakład wypuścił na rynek mikrokomputer Elwro 800 Junior — przeznaczony m.in. do szkół. W ten sposób ELWRO starało się objąć szerokie spektrum: od dużych komputerów dla przemysłu i administracji, po sprzęt użytkowy i edukacyjny.

Mimo sukcesów, zakład nie przetrwał transformacji gospodarczej. W 1993 roku ELWRO zostało sprywatyzowane — przejęte przez firmę Siemens. Produkcja została wygaszona, a maszyny i hale ostatecznie rozebrano. Dziś pozostała po nim pamięć: we Wrocławiu działa skwer nazwany imieniem ELWRO i stoi obelisk-pomnik upamiętniający jego wkład w rozwój informatyki w Polsce.

Dla historii polskiej techniki i informatyki rola ELWRO była znacząca: to właśnie tam zrodziły się pierwsze polskie komputery — nie tylko koncepcje, ale realne produkty. Zakład pokazał, że mimo trudnych warunków, polscy inżynierowie potrafili tworzyć nowoczesną elektronikę i maszyny cyfrowe.


Fotografia główna | Narodowe Archiwum Cyfrowe

  1. Kobieta w biurze liczy na kalkulatorze Elwro 105 LN. Widoczny telefon „Tulipan”

Postaw kawę za:

small coffee icon 5 zł medium coffee icon 10 zł large coffee icon 15 zł

Dziękujemy za odwiedziny, przeczytanie artykułu i zainteresowanie historią polskich firm oraz rodzimej myśli technicznej. Staramy się w przystępny sposób przypominać o zapomnianych markach, produktach i ludziach, którzy za nimi stoją. Zachęcamy do śledzenia kolejnych materiałów i dzielenia się nimi – każda forma wsparcia pomaga nam rozwijać ten projekt.