|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
Huta Częstochowa to zakład przemysłowy o długiej, sięgającej końca XIX wieku historii. Jej początki sięgają 1896 roku, kiedy to na obrzeżach dzisiejszego Rakowa rozpoczęto budowę huty z inicjatywy Bernarda Ludwika Hantkego. Produkcja ruszyła w 1902 roku, a w kolejnych latach zakład rozwijał się jako część większych struktur przemysłowych. W okresie międzywojennym należał m.in. do Modrzejowskich Zjednoczonych Zakładów Górniczo-Hutniczych SA. W czasie II wojny światowej Huta została przejęta przez niemiecki koncern HASAG, jednak w przeciwieństwie do wielu innych zakładów przemysłowych nie została zniszczona i mogła szybko wznowić działalność po 1945 roku.
Po wojnie huta została znacjonalizowana. W latach 50. XX wieku była intensywnie rozbudowywana – powstały nowe instalacje, w tym stalownia, walcownia i koksownia. Od 1952 roku nosiła imię Bolesława Bieruta, które utrzymała do 1989 roku. Był to okres największego rozwoju zakładu. Pracowały tam tysiące osób, a produkcja miała charakter strategiczny, wpisując się w założenia ówczesnej gospodarki centralnie planowanej.
Transformacja ustrojowa w latach 90. przyniosła istotne zmiany. W 1998 roku Huta Częstochowa została przekształcona w spółkę akcyjną należącą do Skarbu Państwa. Już wtedy jednak pojawiały się trudności finansowe i organizacyjne. W 2001 roku wyłączono wielki piec, a w 2002 ogłoszono upadłość zakładu. Działalność została wznowiona dzięki nowej spółce – Huta Stali Częstochowa Sp. z o.o. W 2005 roku zakład trafił w ręce ukraińskiego Związku Przemysłowego Donbasu (ISD), który przeprowadził reorganizację. Zatrudnienie znacznie się wtedy zmniejszyło, jednak produkcja była kontynuowana. Kryzys nadszedł ponownie w 2019 roku, kiedy to ISD ogłosiło upadłość.
Po kilku kolejnych zmianach właścicielskich Huta trafiła pod skrzydła Liberty Steel, należącej do brytyjskiej grupy GFG Alliance. Ta jednak również nie zdołała utrzymać rentowności zakładu i w 2024 roku działalność została wstrzymana. Produkcja zatrzymała się w październiku 2023 roku. Sytuację ustabilizował dopiero Węglokoks S.A. – państwowy koncern, który wydzierżawił zakład w drugiej połowie 2024 roku. Po przejęciu rozpoczęto zimny rozruch instalacji, a produkcję wznowiono 20 stycznia 2025 roku.
Obecnie Huta Częstochowa zatrudnia około 900 osób i specjalizuje się w produkcji grubych blach stalowych w technologii pieców łukowych elektrycznych. Blachy te znajdują zastosowanie w przemyśle zbrojeniowym, budowlanym, energetycznym i stoczniowym. Zakład został uznany przez rząd za przedsiębiorstwo strategiczne, co pozwoliło na objęcie go szczególną ochroną państwową. W 2025 roku rozpoczęto formalne działania zmierzające do przejęcia zakładu przez Skarb Państwa. Jego wartość oszacowano na ponad 253 miliony złotych.
Choć Huta Częstochowa wielokrotnie borykała się z problemami finansowymi i organizacyjnymi, pozostaje jednym z najważniejszych zakładów przemysłowych w południowej Polsce. Jej historia to przykład przemian, jakie przechodził polski przemysł ciężki na przestrzeni ponad stu lat – od prywatnego kapitału, przez okres socjalistycznej gospodarki centralnie planowanej, aż po transformację rynkową i powrót pod skrzydła państwa.
Obie fotografie | Narodowe Archiwum Cyfrowe
- Huta Częstochowa.
- Huta częstochowa
Dziękujemy za odwiedziny, przeczytanie artykułu i zainteresowanie historią polskich firm oraz rodzimej myśli technicznej. Staramy się w przystępny sposób przypominać o zapomnianych markach, produktach i ludziach, którzy za nimi stoją. Zachęcamy do śledzenia kolejnych materiałów i dzielenia się nimi – każda forma wsparcia pomaga nam rozwijać ten projekt.