|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
Warszawskie Zakłady Fotochemiczne „Foton” były jednym z najważniejszych przedsiębiorstw polskiego przemysłu fotograficznego w XX wieku. Ich działalność koncentrowała się na produkcji materiałów światłoczułych – przede wszystkim filmów fotograficznych, papierów oraz odczynników chemicznych – wykorzystywanych zarówno przez amatorów, jak i profesjonalistów. Zakłady mieściły się na warszawskiej Woli, przy ulicy Wolskiej, w miejscu związanym z wcześniejszą produkcją papierów specjalistycznych jeszcze z okresu przedwojennego.
Korzenie przedsiębiorstwa sięgają końca XIX wieku. Już w 1888 roku Piotr Lebiedziński rozpoczął w Warszawie przemysłową produkcję materiałów światłoczułych, co uznaje się za początek krajowej fotochemii. W latach 30. XX wieku rozwój tej branży kontynuowali m.in. bracia Franaszkowie, którzy uruchomili przy ulicy Wolskiej dział produkcji papierów fotograficznych i błon. Zakłady te – Fabryki Obić Papierowych i Papierów Kolorowych „J. Franaszek S.A.” -zostały poważnie zniszczone podczas II wojny światowej, zwłaszcza w trakcie wydarzeń 1944 roku.
Po wojnie fabrykę odbudowano i znacjonalizowano. W 1949 roku rozpoczęła działalność pod nazwą Warszawskie Zakłady Fotochemiczne „Foton”. W realiach gospodarki socjalistycznej przedsiębiorstwo zostało włączone w szerszy system państwowego przemysłu fotochemicznego, a sama marka „Foton” stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych w tej branży w Polsce Ludowej.
Zakłady produkowały szeroki asortyment materiałów: filmy fotograficzne do aparatów, błony kinowe, mikrofilmy, a także błony rentgenowskie używane w medycynie. Wytwarzano również chemię fotograficzną oraz papiery do odbitek. Produkcja nie ograniczała się wyłącznie do zastosowań amatorskich – wyroby trafiały także do poligrafii, kartografii i diagnostyki medycznej. W latach 60. przedsiębiorstwo zaspokajało znaczną część krajowego zapotrzebowania na tego typu materiały, sięgając nawet około trzech czwartych rynku filmów i błon.
W okresie powojennym „Foton” współpracował funkcjonalnie z innymi zakładami tej samej branży, zwłaszcza z ośrodkiem w Bydgoszczy, który specjalizował się m.in. w papierach fotograficznych. Wspólna nazwa handlowa była używana dla całego systemu produkcji materiałów światłoczułych w Polsce.
Zmiany gospodarcze po 1989 roku okazały się dla przedsiębiorstwa trudne. Spadek popytu na materiały analogowe, konkurencja zagraniczna oraz przekształcenia ustrojowe doprowadziły do stopniowego ograniczania produkcji. Ostatecznie zakłady zakończyły działalność około przełomu XX i XXI wieku, a ich teren uległ degradacji i częściowej likwidacji.
Obecnie „Foton” pozostaje elementem historii warszawskiego przemysłu i polskiej fotografii analogowej. Choć sama marka zniknęła z rynku, jej wyroby przez wiele lat były podstawowym narzędziem pracy fotografów w Polsce i ważnym składnikiem krajowej produkcji materiałów światłoczułych.
Dziękujemy za odwiedziny, przeczytanie artykułu i zainteresowanie historią polskich firm oraz rodzimej myśli technicznej. Staramy się w przystępny sposób przypominać o zapomnianych markach, produktach i ludziach, którzy za nimi stoją. Zachęcamy do śledzenia kolejnych materiałów i dzielenia się nimi – każda forma wsparcia pomaga nam rozwijać ten projekt.