|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
PZL-Mielec M-18 Dromader to jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich samolotów użytkowych powstałych po II wojnie światowej. Maszyna została zaprojektowana i produkowana w Polsce, w WSK Mielec, późniejszych zakładach PZL-Mielec. Choć przy jej opracowaniu wykorzystano doświadczenia zdobyte podczas współpracy z amerykańskim Rockwellem, Dromader był pełnoprawną polską konstrukcją rozwijaną przez krajowych inżynierów i budowaną w polskim przemyśle lotniczym. W czasach PRL był też jednym z niewielu polskich samolotów, które osiągnęły realny sukces eksportowy poza krajami bloku wschodniego.
Prace nad samolotem rozpoczęły się w pierwszej połowie lat 70. Celem było stworzenie nowoczesnej maszyny do prac agrolotniczych, zdolnej konkurować na wymagających rynkach zagranicznych, przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych. Prototyp oblatano w sierpniu 1976 roku, a już niedługo później samolot uzyskał certyfikaty umożliwiające eksploatację za granicą. Dla polskiego przemysłu lotniczego było to istotne osiągnięcie, ponieważ wejście na zachodnie rynki wymagało spełnienia rygorystycznych norm technicznych i bezpieczeństwa.
Dromader był jednosilnikowym dolnopłatem o całkowicie metalowej konstrukcji. Napęd stanowił produkowany w Polsce silnik ASz-62IR o mocy około 1000 KM, będący rozwinięciem sprawdzonej konstrukcji gwiazdowej używanej wcześniej między innymi w An-2. Samolot osiągał prędkość maksymalną około 250 km/h, a jego zbiornik mógł pomieścić nawet około 2500 litrów środków chemicznych lub wody. Rozpiętość skrzydeł wynosiła ponad 17 metrów, a maksymalna masa startowa przekraczała 5 ton. Konstrukcję projektowano przede wszystkim z myślą o wytrzymałości, prostocie obsługi i możliwości pracy z prowizorycznych lotnisk polowych.
To właśnie praktyczność i odporność na trudne warunki okazały się jednymi z największych atutów Dromadera. Samolot dobrze sprawdzał się podczas oprysków, rozsiewania nawozów i zwalczania szkodników leśnych, ale z czasem zaczął być wykorzystywany również do gaszenia pożarów lasów. Dzięki dużemu udźwigowi, solidnej konstrukcji i dobrym właściwościom przy lotach na małej wysokości zdobył uznanie operatorów w wielu krajach. Eksportowano go między innymi do Stanów Zjednoczonych, Grecji, Turcji oraz państw Ameryki Południowej. Łącznie wyprodukowano ponad 750 egzemplarzy, z czego znaczną część sprzedano za granicę. Jak na realia polskiego przemysłu lat 70. i 80. był to wynik bardzo dobry.
Dromader stał się jednym z najbardziej znanych produktów mieleckiego przemysłu lotniczego i przez lata należał do podstawowych samolotów wykorzystywanych w polskim lotnictwie agrolotniczym oraz przeciwpożarowym. W wielu regionach świata maszyny te nadal pozostają w służbie, co dobrze świadczy o trwałości samej konstrukcji. W praktyce był to samolot zaprojektowany do ciężkiej pracy i właśnie w takich warunkach zyskał swoją opinię.
Na przestrzeni lat powstawały różne warianty rozwojowe Dromadera, w tym wersje szkolne i projekty o zwiększonej ładowności, jednak nigdy nie doszło do stworzenia całkowicie nowej generacji tej konstrukcji. Patrząc z dzisiejszej perspektywy można odnieść wrażenie, że był to jeden z tych polskich produktów przemysłowych, które miały potencjał na dalszy rozwój. Zwłaszcza że samolot zdążył udowodnić swoją wartość zarówno na rynku krajowym, jak i zagranicznym. Dromader pozostaje więc nie tylko ciekawym fragmentem historii polskiego lotnictwa, ale też przykładem konstrukcji, która przez wiele lat skutecznie konkurowała na wymagającym rynku maszyn użytkowych.
Fotografia | Narodowe Archiwum Cyfrowe
- Samolot PZL M18A Dromader (SP-DBC) podczas lotu nad polami uprawnymi.
- Kadłub samolotu PZL M-18 Dromader podczas montażu. Z prawej kadłub samolotu Antonow An-2.
Dziękujemy za odwiedziny, przeczytanie artykułu i zainteresowanie historią polskich firm oraz rodzimej myśli technicznej. Staramy się w przystępny sposób przypominać o zapomnianych markach, produktach i ludziach, którzy za nimi stoją. Zachęcamy do śledzenia kolejnych materiałów i dzielenia się nimi – każda forma wsparcia pomaga nam rozwijać ten projekt.