|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
Nevomo to polska firma technologiczna rozwijająca system transportu kolejowego oparty na lewitacji magnetycznej i silnikach liniowych. Przedsiębiorstwo działa od 2017 roku, początkowo pod nazwą Hyper Poland. Siedziba firmy znajduje się w Warszawie, a jej projekt wyrósł częściowo z doświadczeń zdobytych przez studentów Politechniki Warszawskiej w konkursach Hyperloop organizowanych przez SpaceX.
Najważniejszym projektem firmy jest MagRail, czyli system mający połączyć klasyczną kolej z rozwiązaniami znanymi z kolei magnetycznej typu maglev. W odróżnieniu od większości istniejących systemów maglev, które wymagają budowy całkowicie nowej infrastruktury, Nevomo chce modernizować już istniejące linie kolejowe. To właśnie ten element od początku był głównym założeniem projektu. Firma zakłada, że dzięki temu wdrożenie technologii mogłoby być tańsze i szybsze niż budowa zupełnie nowych tras dużych prędkości.
MagRail wykorzystuje dwa podstawowe rozwiązania technologiczne. Pierwszym jest napęd liniowy, czyli silnik umieszczony wzdłuż toru, który rozpędza pojazd bez klasycznej lokomotywy. Drugim jest lewitacja magnetyczna, dzięki której pojazd unosi się nad szyną i ogranicza tarcie. Według Nevomo system ma korzystać z pasywnej lewitacji magnetycznej, co oznacza mniejsze zapotrzebowanie infrastruktury na energię niż w części innych systemów maglev. Pojazdy nadal mogłyby korzystać z kół przy małych prędkościach, na rozjazdach czy podczas postoju na stacjach.
Firma od kilku lat podkreśla, że MagRail ma być wdrażany etapami. Pierwszym krokiem jest tzw. MagRail Booster, czyli system przeznaczony głównie dla transportu towarowego. Zakłada on możliwość przemieszczania wagonów bez użycia klasycznej lokomotywy. Wagony miałyby poruszać się samodzielnie dzięki elektromagnetycznemu napędowi liniowemu. Według Nevomo takie rozwiązanie mogłoby znaleźć zastosowanie między innymi w portach, terminalach przeładunkowych i centrach logistycznych.
Dopiero kolejnym etapem ma być pełny system pasażerski wykorzystujący lewitację magnetyczną przy wysokich prędkościach. Firma deklaruje, że docelowo pociągi mogłyby osiągać nawet około 550 km/h. Trzeba jednak zaznaczyć, że są to na razie deklarowane możliwości projektowe, a nie parametry potwierdzone regularną eksploatacją. Obecnie technologia pozostaje na etapie testów i demonstratorów.
Nevomo zbudowało w Polsce tor testowy dla swojej technologii. Według informacji firmy i publikacji branżowych jest to najdłuższy w Europie tor testowy dla pasywnej lewitacji magnetycznej. Ma około 700 metrów długości i znajduje się w województwie podkarpackim. Na tym odcinku prowadzone były testy napędu oraz lewitacji. W 2023 roku firma poinformowała o udanych próbach unoszenia pojazdu nad istniejącą infrastrukturą kolejową.
Jednym z ważniejszych elementów strategii Nevomo jest przekonanie sektora kolejowego, że modernizacja istniejących linii może być bardziej realistyczna niż budowa całkowicie nowych systemów transportowych. To wyraźna różnica względem klasycznego Hyperloopa, którego rozwój w ostatnich latach wyraźnie wyhamował z powodu bardzo wysokich kosztów i trudności technicznych. Nevomo stara się przedstawiać MagRail jako rozwiązanie pośrednie pomiędzy tradycyjną koleją dużych prędkości a futurystycznym Hyperloopem.
Firma współpracowała lub podpisywała porozumienia z podmiotami z branży kolejowej i logistycznej. Wśród nich znalazły się m.in. włoska spółka infrastrukturalna Rete Ferroviaria Italiana oraz operator logistyczny DP World. W Indiach planowany jest pilotaż systemu MagRail Booster na terenie portu Deendayal. Projekt ma wykorzystywać istniejącą infrastrukturę kolejową do automatycznego przemieszczania wagonów towarowych.
Nevomo otrzymało także finansowanie ze środków europejskich i polskich programów wspierających innowacje. Firma była wspierana m.in. przez Europejska Rada ds. Innowacji oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.
Warto jednak oddzielić to, co zostało już praktycznie pokazane, od tego, co nadal pozostaje wizją rozwoju. Nevomo rzeczywiście przeprowadziło testy technologii napędu i lewitacji oraz stworzyło działający odcinek testowy. Nie istnieje jednak jeszcze pełnowymiarowa komercyjna linia MagRail przewożąca pasażerów z prędkościami kilkuset kilometrów na godzinę. Nie wiadomo również, jakie byłyby ostateczne koszty modernizacji istniejących torów, jak wyglądałaby kompatybilność z ruchem konwencjonalnym na dużą skalę oraz jakie ograniczenia pojawiłyby się w praktycznej eksploatacji. Część ekspertów zwraca uwagę, że osiąganie bardzo wysokich prędkości na istniejących korytarzach kolejowych może być trudne z powodu geometrii tras, ruchu mieszanego i wymogów bezpieczeństwa.
Mimo tych wątpliwości projekt Nevomo jest jednym z najgłośniejszych polskich przedsięwzięć związanych z nowoczesnym transportem szynowym. Firma próbuje znaleźć bardziej praktyczną drogę rozwoju technologii magnetycznych niż klasyczny Hyperloop i jednocześnie wykorzystać przewagę istniejącej infrastruktury kolejowej. Czy MagRail stanie się szeroko stosowanym rozwiązaniem, pozostaje otwartą kwestią, ale sam projekt pokazuje, że również w Polsce rozwijane są technologie aspirujące do udziału w przyszłości europejskiego transportu kolejowego.
Dziękujemy za odwiedziny, przeczytanie artykułu i zainteresowanie historią polskich firm oraz rodzimej myśli technicznej. Staramy się w przystępny sposób przypominać o zapomnianych markach, produktach i ludziach, którzy za nimi stoją. Zachęcamy do śledzenia kolejnych materiałów i dzielenia się nimi – każda forma wsparcia pomaga nam rozwijać ten projekt.