|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
Warszawska Fabryka Motocykli (WFM) działała w Warszawie w latach 1951–1965 przy ul. Mińskiej 25. Zakład powstał w wyniku przekształcenia wcześniej istniejących jednostek – m.in. Warszawskie Zakłady Naprawy Samochodów, które z kolei bazowały na Zakłady Sprzętu Transportowego nr 2 i Państwowe Zakłady Samochodowe nr 2.
Na początku fabryka produkowała proste motocykle oparte na przedwojennych konstrukcjach, ale z czasem zaczęto opracowywać własne modele. Najbardziej znanym produktem była WFM M06, motocykl o pojemności 125 cm³, który zdobył popularność dzięki swojej prostocie i niezawodności. Był lekki, łatwy w naprawie i przystępny cenowo, co czyniło go idealnym środkiem transportu w realiach lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych.
W kolejnych latach zakład produkował również wersje rozwojowe tego modelu, a później także skuter Osa, który miał być polską odpowiedzią na włoską Vespę. Osa była bardziej zaawansowana technicznie niż wcześniejsze konstrukcje, ale też trudniejsza w produkcji. Mimo pozytywnego odbioru użytkowników, jej wytwarzanie nie trwało długo — ograniczenia finansowe i zmiany w polityce przemysłowej sprawiły, że projekt zakończono.
Fabryka działała do końca lat sześćdziesiątych, kiedy to produkcję motocykli w Polsce scentralizowano i przeniesiono do zakładów w Bydgoszczy i Świdniku. Warszawska Fabryka Motocykli została ostatecznie zlikwidowana, a jej hale przemysłowe z czasem zyskały inne przeznaczenie.
W kwestii skali produkcji: w latach od 1951 do 1965 WFM wyprodukowała około 600 000 motocykli (w czterech typach), około 28 000 skuterów (dwóch typów) oraz około 250 000 silników (sześciu typów), przeznaczonych również jako komponenty dla zakładów w Świdniku i Kielcach.
W dniu 1 stycznia 1965 roku zakład został połączony z sąsiednimi Polskimi Zakładami Optycznymi (PZO) i rozpoczęto wygaszanie produkcji motocykli. Maszyny i nieruchomości WFM zostały przejęte przez PZO, które kontynuowało produkcję silników i części zamiennych.
Dziś po WFM pozostały głównie wspomnienia, archiwalne zdjęcia i motocykle zachowane przez kolekcjonerów. Choć zakład nie przetrwał, jego produkty wciąż cieszą się uznaniem miłośników polskiej motoryzacji jako symbol prostoty i inżynierskiej pomysłowości tamtych czasów.
Oprócz motocykli serii WFM M06 (które były głównym produktem fabryki), powstały tam również prototypy motocykli sportowych i terenowych, przeznaczonych dla wojska i sportu motorowego. Były to m.in. modele z ulepszonym zawieszeniem, większą mocą silnika oraz przystosowaniem do jazdy w trudnych warunkach — choć nigdy nie trafiły do produkcji seryjnej.
Na terenie fabryki opracowano również kilka prototypów skuterów i mikropojazdów, które nigdy nie wyszły poza fazę prób. Należały do nich m.in. skuter „Żuk” i skuter „Bąk” – mniejsze i prostsze konstrukcje niż Osa, które miały być bardziej dostępne cenowo.
Zdjęcia w artykule | Polskie Archiwum Cyfrowe
- Motocykl WFM-M06.
- Skuter WFM Osa (z lewej) i motocykl IŻ-49 (z prawej) na moście.
Dziękujemy za odwiedziny, przeczytanie artykułu i zainteresowanie historią polskich firm oraz rodzimej myśli technicznej. Staramy się w przystępny sposób przypominać o zapomnianych markach, produktach i ludziach, którzy za nimi stoją. Zachęcamy do śledzenia kolejnych materiałów i dzielenia się nimi – każda forma wsparcia pomaga nam rozwijać ten projekt.