|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
Orbis powstał 2 lutego 1920 roku we Lwowie jako pierwsze polskie biuro podróży, założone przez grupę finansistów: Adama Liptaya, Józefa Radoszewskiego, Aleksandra Skarbka, Ozjasza Wassera, Ernesta Adama oraz Władysława Kesłowicza – miało zaszczepić nowoczesny standard obsługi i otworzyć „okno na świat” dla obywateli odrodzonej Rzeczypospolitej. Do 1925 roku sieć rozrosła do 28 oddziałów, oferując nie tylko bilety kolejowe i noclegi, ale także kompleksową obsługę formalności związanych z podróżą.
W 1933 r. akcje firmy przejął Bank PKO, centrala Orbisu została przeniesiona do Warszawy i od tego momentu przedsiębiorstwo zaczęło funkcjonować jako marka narodowa, co przyspieszyło jej rozwój. Już w 1939 r. przedsiębiorstwo miało 136 filii w Polsce i 19 za granicą, zatrudniało około 500 agentów, a w zasobach miało cztery hotele z 360 pokojami. Podczas II wojny światowej działalność Orbisu została poważnie ograniczona; część majątku zniszczono lub skonfiskowano, ale utrzymywały się biura zagraniczne – w Londynie, Nowym Jorku, Tel Awiwie i Brukseli.
Po wojnie Orbis wznowił działalność już 13 grudnia 1944 r. w Lublinie i szybko rozszerzył sieć w kraju, otwierając m.in. oddziały w Warszawie, Krakowie, Łodzi, Katowicach i Gdańsku. W latach 50. przejął sieć pensjonatów, prowadzono obsługę wagonów sypialnych i restauracyjnych, a do firmy włączono dziewięć czołowych hoteli, w tym Hotel Europejski i Grand Hotel, co uczyniło Orbis dominującym graczem na rynku noclegowym.
Lata 60. i 70. to czas prawdziwego rozkwitu – Orbis oferował wyjazdy zagraniczne, między innymi nad Morze Czarne, Balaton, Adriatyk czy do ZSRR, a klienci mogli też zakupić miejsca na statkach wycieczkowych. W 1979 roku skala działalności osiągnęła poziom 1,5 miliona obsłużonych turystów – ogromny postęp w porównaniu do kilku tysięcy sprzed wojny. Firma kontrolowała wtedy większość krajowej bazy hotelowej i transportowej, posiadając m.in. 555 autobusów i 373 inne pojazdy.
Wraz z transformacją ustrojową po 1989 roku Orbis musiał się dostosować do otwartego rynku. W 1991 r. przekształcono go w spółkę skarbu państwa, a w 1993 r. podzielono na Orbis Travel i Orbis Transport. W 1997 roku Orbis S.A. zadebiutował na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, co rozpoczęło proces prywatyzacji.
Na początku XXI wieku strategicznym partnerem Orbisu został francuski koncern hotelowy Accor, nabywając 20% akcji w 2000 r. oraz zwiększając do ponad 50% w 2008 r. W 2019 r. Accor przekazał swoje udziały w Orbis S.A. spółce AccorInvest, która zarządza aktywami hotelowymi.
Przez lata Orbis budował i zarządzał licznymi hotelami w Polsce i regionie – ich portfolio obejmowało marki Sofitel, Pullman, MGallery, Novotel, Mercure i Ibis. W Polsce obecnie działalność hotelowa prowadzona jest głównie w segmencie ekonomicznym i średnim.
Na początku maja 2025 roku marka Orbis została ostatecznie zastąpiona nazwą Essendi – to element rebrandingu AccorInvest, który ma uporządkować działalność i wzmocnić pozycję grupy w Europie. Na koniec 2024 r. portfel hotelowy nowo powstałej grupy miał wartość około 7,8 mld euro, a przychody sięgnęły 4 mld euro. Jak podkreślili przedstawiciele firmy, zmiana nie zerwała z tradycją Orbisu, lecz stanowi kolejny etap rozwoju opartego na dotychczasowych wartościach i zasobach.
Fotografie | Narodowe Archiwum Cyfrowe
- Kolejka przed wejściem do lokalu „Orbis”.
- Budynek „Orbis” przy skrzyżowaniu ul. Marszałkowskiej i Królewskiej w Warszawie.
- Wejście do biura podróży „Orbis”. Na szybie widoczne plakaty reklamowe. Z boku w gablocie wykaz miast w Polsce i za granicą, w których znajdują się biura „Orbisu”.
Dziękujemy za odwiedziny, przeczytanie artykułu i zainteresowanie historią polskich firm oraz rodzimej myśli technicznej. Staramy się w przystępny sposób przypominać o zapomnianych markach, produktach i ludziach, którzy za nimi stoją. Zachęcamy do śledzenia kolejnych materiałów i dzielenia się nimi – każda forma wsparcia pomaga nam rozwijać ten projekt.