|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
Ignacy Łukasiewicz był Polakiem pochodzenia ormiańskiego[, który na trwałe zapisał się w historii światowej techniki i przemysłu. Urodził się w 1822 roku w Zadusznikach, w rodzinie szlacheckiej, która od pokoleń pielęgnowała patriotyzm i przywiązanie do wartości niepodległościowych. Jego ojciec walczył u boku Tadeusza Kościuszki, a sam Ignacy już jako młody człowiek angażował się w działalność konspiracyjną na rzecz wolnej Polski. Po aresztowaniu za udział w przygotowaniach do powstania z 1846 roku spędził wiele miesięcy w austriackich więzieniach. Był przez całe życie postrzegany jako politycznie niepewny, ale jego oddanie sprawom narodowym nigdy nie osłabło.
Z zawodu był farmaceutą. Praktykował w aptekach w Łańcucie, Rzeszowie i Lwowie. To właśnie w jednej z lwowskich aptek, „Pod Złotą Gwiazdą”, prowadził badania nad destylacją ropy naftowej. Wspólnie z Janem Zehem opracował metodę uzyskiwania nafty o właściwościach użytkowych. Ich praca dała początek przemysłowi naftowemu nie tylko w Polsce, ale i w Europie. Zastosowanie nowej substancji okazało się przełomowe: 31 lipca 1853 roku lampa naftowa Łukasiewicza oświetliła salę operacyjną szpitala we Lwowie, umożliwiając przeprowadzenie zabiegu w nocy. Tę datę uznaje się za symboliczny początek epoki nafty.
Łukasiewicz nie ograniczył się do badań laboratoryjnych. Już w 1854 roku założył w Bóbrce koło Krosna pierwszą na świecie kopalnię ropy naftowej, a kilka lat później pierwszą rafinerię. Był jednym z tych ludzi, którzy nie tylko tworzyli technologie, ale potrafili zorganizować wokół nich cały system gospodarczy. Z ropy uzyskiwał nie tylko naftę do oświetlenia, ale też oleje smarne, parafinę czy asfalt. Jednocześnie dbał o to, by rozwijający się przemysł służył także lokalnej społeczności. Uważał, że bogactwo nie powinno być celem samym w sobie, ale środkiem do poprawy warunków życia ludzi.
Ważnym aspektem działalności Łukasiewicza była jego postawa społeczna. Z własnych środków finansował budowę dróg, mostów, szkół i szpitali. Zakładał kasy zapomogowe, wspierał walkę z alkoholizmem, dbał o warunki pracy górników. Gdy wybuchło powstanie styczniowe, pomagał uchodźcom i wspierał działania niepodległościowe. W Chorkówce, gdzie zamieszkał pod koniec życia, ufundował kaplicę i nowoczesną rafinerię. Działał jako poseł do Sejmu Galicyjskiego, gdzie angażował się w sprawy gospodarcze i społeczne. W 1873 roku został odznaczony przez papieża Piusa IX Orderem Św. Grzegorza, co potwierdzało jego pozycję nie tylko jako wynalazcy, ale też jako człowieka zaangażowanego w dobro wspólne.
Mimo że dorobił się znacznego majątku, nigdy nie zamknął się na współpracę z innymi. Wręcz przeciwnie – promował ideę dzielenia się wiedzą i zachęcał innych do rozwijania przemysłu naftowego. W 1877 roku zorganizował we Lwowie pierwszy kongres naftowy, a niedługo potem utworzył Krajowe Towarzystwo Naftowe. Jego podejście do pracy i współpracy opierało się na zaufaniu, odpowiedzialności i wizji wspólnego rozwoju.
Zmarł w 1882 roku w Chorkówce w wyniku zapalenia płuc. Został pochowany w Zręcinie, a jego grób do dziś odwiedzany jest jako miejsce pamięci jednego z najważniejszych polskich wynalazców. Łukasiewicz nie tylko zapalił pierwszą lampę naftową, ale także – poprzez swoją działalność – rozświetlił nadzieję na postęp techniczny, społeczny i narodowy. Jako farmaceuta, przedsiębiorca, patriota i człowiek czynu, Ignacy Łukasiewicz pozostaje postacią o trwałym znaczeniu w polskiej i światowej historii.
Obie fotografie | Narodowe Archiwum Cyfrowe
- Ignacy Łukasiewicz. Krosno – pomnik Łukasiewicza dłuta Jana Raszki, odsłonięty 23.10.1932 roku; autor: A. Łokaj.
Dziękujemy za odwiedziny, przeczytanie artykułu i zainteresowanie historią polskich firm oraz rodzimej myśli technicznej. Staramy się w przystępny sposób przypominać o zapomnianych markach, produktach i ludziach, którzy za nimi stoją. Zachęcamy do śledzenia kolejnych materiałów i dzielenia się nimi – każda forma wsparcia pomaga nam rozwijać ten projekt.