|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
Ciech powstał w 1945 roku jako państwowa Centrala Importowo-Eksportowa Chemikaliów i Aparatury Chemicznej. Od początku jego działalność opierała się na eksporcie sody kalcynowanej, karbidu, bieli cynkowej i innych produktów, początkowo do około 12 krajów. Później firma zyskała status strategiczny i monopolista na wiele produktów chemicznych w PRL.
W latach 60. i 70. Ciech, działający jako Centrala Handlu Zagranicznego, odpowiadał za niemal 95 % eksportu polskich produktów chemicznych. Jego znaczenie było kluczowe – obejmował m.in. eksport siarki, która była przez pewien czas drugim co do wielkości surowcem eksportowym z Polski.
Po transformacji ustrojowej firma straciła państwowe przywileje, w tym monopol na dostawy ropy. Była to zmiana narzucona przez przejście do gospodarki rynkowej. W odpowiedzi Ciech zaczął konsolidować okoliczne zakłady: włączył w swoje struktury m.in. Vitrosilicon, Fosfory, Janikosodę, Borutę Kolor i inne, by stać się grupą produkcyjną.
Jednocześnie jednak firmą zaczęły interesować się różne grupy polityczne i finansowe. W latach 90. i wczesnych 2000. wokół Ciechu pojawiały się afery, a struktura spółki była wykorzystywana do prywatyzacji innych zakładów bez wyraźnych korzyści dla samego przedsiębiorstwa. Proces ten prowadził do zadłużenia i sytuacji, w której zamiast konsolidować, firma musiała się restrukturyzować.
W 2005 roku Ciech wszedł na Giełdę Papierów Wartościowych. W kolejnych latach przejął rumuńską fabrykę sody, a także niemiecką firmę Sodawerk Staßfurt. Choć wyglądało to jak rozwój, nie wszystkie działania zakończyły się sukcesami – plany konsolidacji branży pozostały w większości niezrealizowane.
W 2015 roku Najwyższa Izba Kontroli stwierdziła, że prywatyzacja Ciech odbyła się z nieprawidłowościami – sprzedano akcje poniżej wartości, co potencjalnie naraziło Skarb Państwa na straty. Sprawę przekazano do prokuratury.
Po dekadzie pełnej kontroli inwestora nadszedł kolejny etap transformacji – w marcu 2024 roku spółka została wycofana z Giełdy Papierów Wartościowych, a już w czerwcu zmieniła nazwę na Qemetica, co sygnalizowało nową strategię i zamknięcie rozdziału z czasów PRL.
Obecnie Qemetica (dawniej Ciech) należy do szerokiej Grupy Chemicznej, obejmującej segmenty takie jak: soda, sól, agro, pianki poliuretanowe, szkło, krzemiany oraz transport (Qemetica Cargo). Firma jest drugim co do wielkości producentem sody w UE, największym dostawcą sody oczyszczonej, Szkła wodnego, największym polskim producentem soli, środków ochrony roślin i piankowych produktów PUR.
W grudniu 2024 przejęła zakład produkcji wyrobów krzemianowych od amerykańskiej firmy PPG Industries – było to jedno z większych przejęć polskiej spółki na rynku międzynarodowym.
Dziękujemy za odwiedziny, przeczytanie artykułu i zainteresowanie historią polskich firm oraz rodzimej myśli technicznej. Staramy się w przystępny sposób przypominać o zapomnianych markach, produktach i ludziach, którzy za nimi stoją. Zachęcamy do śledzenia kolejnych materiałów i dzielenia się nimi – każda forma wsparcia pomaga nam rozwijać ten projekt.