|
Getting your Trinity Audio player ready…
|
Marka Sokół to symbol naszych dążeń do samodzielnej produkcji motocykli ciężkich i turystycznych w okresie międzywojennym, produkowanych w Warszawskich Państwowych Zakładach Inżynierii (PZInż) oraz po wojnie w Państwowych Zakładach Samochodowych.
Początki sięgają końca lat 20., kiedy Polska Wojsko musiało zastąpić używane wcześniej Harleye-Davidsony i Indiany. Wstępne prototypy CWS M55 okazały się zawodne i wymagały głębokiego przeprojektowania. Odpowiedzią była konstrukcja całkowicie nowego motocykla – CWS M111 – zaprojektowana pod kierownictwem inż. Zygmunta Okołowa i wspierana przez państwo.
Dwa lata później, w 1933–1934, rozpoczęła się seryjna produkcja. Pojazd przez cywilów znany jako Sokół 1000, charakteryzował się stalową ramą, widlastym, dwucylindrowym silnikiem V o pojemności 995 cm³ i mocy około 18 KM (inne źródła podają nawet 22 KM), osiągał prędkość maksymalną ok. 100 km/h. Był ciężki – ważył ok. 270 kg, a z bocznym wózkiem dochodził do 375 kg.
PZInż stawiała na najwyższą jakość – niemal 95% części było produkowanych lokalnie, a co dziesiąty egzemplarz przechodził szczegółowe testy i przechodził próby drogowe przed dostawą. Doceniano niebywałą trwałość konstrukcji, świetną sprawność w terenie oraz innowacyjne rozwiązania, jak miękkie zawieszenie wózka bocznego, które poprawiało komfort podróży po bezdrożach.
Sokół 1000 był pierwszym w pełni polskim, motocyklem, który stał się symbolem niezależności i ambicji przedwojennego przemysłu motoryzacyjnego. Wysoka jakość wykonania, trwałość i użytkowość w trudnych warunkach zapewniła mu miejsce w historii, a kolejne modele – od 600 przez 500 do powojennego Sokoła 125 – potwierdziły wysoki poziom rodzimej myśli technicznej.
Produkcja trwała do września 1939 roku, czyli do wybuchu II wojny światowej. Do tego czasu zbudowano około 3 300–3 400 egzemplarzy, z czego większość trafiła do wojska. Około 15–20% spośród nich zasiliło rynek cywilny.
W 1936 roku marka rozszerzyła ofertę: wprowadzono Sokół 600 RT o pojemności 579 cm³, turystyczny i lżejszy, a później modele 500 i 200. Wszystkie te konstrukcje powstały we współpracy zespołu pod kierunkiem Tadeusza Rudawskiego.
Po II wojnie światowej, w latach 1947–1950, marka Sokół wróciła już w nowej formule – tym razem pionowo rzędowa, jednocylindrowa „125-ka” — Sokół 125 – bazująca na konstrukcji niemieckiej DKW RT 125. Produkowana w Warszawskich PZS, z silnikiem wyprodukowanym w zakładach Ursusa, stanowiła próbę odbudowy przemysłu motoryzacyjnego w Polsce.
Niestety, produkcję Sokoła definitywnie zakończono w 1950 roku.
Obie fotografie | Narodowe Archiwum Cyfrowe
Dziękujemy za odwiedziny, przeczytanie artykułu i zainteresowanie historią polskich firm oraz rodzimej myśli technicznej. Staramy się w przystępny sposób przypominać o zapomnianych markach, produktach i ludziach, którzy za nimi stoją. Zachęcamy do śledzenia kolejnych materiałów i dzielenia się nimi – każda forma wsparcia pomaga nam rozwijać ten projekt.